POLOWACA®

Góralskie alkohole regionalne

Tradycja

Trzy rzeczy, z których wyrosła marka: myśliwi, od których wzięła nazwę, instrument, który niósł się po halach, i ornament, który jedzie na każdej etykiecie.

Polowace

Terminem „polowac” określano w gwarze górali specyficzną grupę myśliwych, którzy w XVIII i XIX wieku zapuszczali się w dzikie i bezludne wówczas rejony w pogoni za kozicami i świstakami.

To polowace byli często pierwszymi zdobywcami wielu górskich szczytów — wchodzili tam, gdzie nikt przed nimi nie stanął, na długo zanim w Tatry dotarli taternicy.

Trąbita

Inaczej nazywa się ją fujerą lub fujarą. Ten charakterystyczny instrument dęty ma długość do dwóch metrów i więcej. Kształtem przypomina drewnianą rurę rozszerzoną na końcu.

Używali go bacowie na tatrzańskich halach. Sygnalizowali juhasom niebezpieczeństwo, a donośny dźwięk odstraszał niedźwiedzie. Niekiedy wieczorami wygrywano na nim przed szałasem góralskie melodie. Posługiwali się nim też handlujący wołami wolarze.

Przed końcem XIX wieku instrument ten wyszedł zupełnie z użycia na terenie całych Tatr i Podtatrza. Dziś można go zobaczyć w muzeach, choć wydaje się, że tradycja wygrywania na trąbicie powraca — kultywują ją góralskie zespoły muzyczne i taneczne, już w charakterze estradowym, nie tylko ludowym.

Parzenica

Nazwa tego ozdobnego elementu stroju góralskiego pochodzi prawdopodobnie od gwarowego „parznąć”, „parznić” — brudzić, zanieczyszczać. Oznaczała także drewniane formy do odciskania sera oraz snycerskie motywy zdobnicze w kształcie serca.

Przypuszcza się, że wzór ten przyszedł na tereny polskie z Węgier. W drugiej połowie XIX wieku parzenice miały wygląd prostych pętlic sznurkowych, którymi wzmacniano rozcięcia — „przypory” — na przedzie spodni szytych z grubego sukna. Na początku spełniały funkcje praktyczne: chroniły sukno przed strzępieniem.

Dawne parzenice były jednokolorowe. Współcześnie znany wzór to zasługa krawców, którzy zaczęli używać w wyszyciu sznura w kolorze czerwonym lub granatowym i zwiększali liczbę pętli.